U utorak, 5. maja u 13 časova, u izložbenom prostoru Narodnog muzeja Šumadije, biće otvorena izložba „Bora Iljovski: Pomereni redosled“.
Izložba, nastala u saradnji sa Muzejom savremene umetnosti u Beogradu (MSUB), a u okviru programa Majske svečanosti grada Kragujevca, predstaviće selekciju radova iz kolekcije Muzeja savremene umetnosti Beograd, nudeći stručnoj i široj javnosti uvid u jedan od najdoslednijih i najautentičnijih slikarskih opusa u srpskoj umetnosti druge polovine 20. veka.
Autorka koncepcije je Svetlana Mitić, muzejska savetnica Muzeja savremene umetnosti u Beogradu.
Stvaralaštvo Bore Iljovskog stručna kritika prepoznaje kao izolovan autorski sistem koji svesno izmiče binarnim klasifikacijama poput figuracija/apstrakcija. Njegov vizuelni jezik počiva na repetitivnosti geometrijskih obrazaca i kompleksnom prepletu linija i planova, čime se postiže specifično optičko zračenje i dinamičan ritam površine platna.
Izložba „Pomereni redosled“ akcentuje procesualnost njegovog rada – od ranih formativnih iskustava na beogradskoj Akademiji likovnih umetnosti, preko radikalizacije slikarskog postupka tokom sedamdesetih, do monumentalnih kompozicija iz osamdesetih i devedesetih godina, kao što su „Odi-se-jada“ i „Posledice oštrog vetra“.
Izložba predstavlja ekskluzivan izbor iz kolekcije MSUB, odnosno Legata Bore Iljovskog, koji je Muzej stekao na osnovu zaveštanja umetnika.
Ovaj fond, koji obuhvata preko 1.000 radova na papiru – crteža, gvaševa i akvarela – i 65 ulja na platnu, predstavlja ključni izvor za razumevanje geneze umetnikove misli. Kroz izložena dela može se pratiti transformacija od rane faze obeležene pojavom nove figuracije do zrelih, hermetičnih sistema znakova koji redefinišu pojam dekorativnosti u okvirima „čiste umetnosti“.
Relevantnost opusa Bore Iljovskog potvrđena je ključnim nastupima na međunarodnoj sceni, od kojih se izdvajaju učešće na 41. Bijenalu u Veneciji 1982. godine, u selekciji Ješe Denegrija, kao i na izložbi „U gudurama Balkana“ 2003. godine u Kaselu, pod kustoskim vođstvom Renea Bloka.
Njegova prisutnost u prestižnim institucijama poput Nacionalne galerije u Berlinu i Muzeja likovnih umetnosti u Budimpešti dodatno potvrđuje njegovu ulogu u mapiranju evropskog visokog modernizma. Izložba će biti otvorena za javnost do 16. juna, pružajući jedinstvenu priliku za reevaluaciju mesta Bore Iljovskog u savremenom umetničkom kontekstu.
Bora Iljovski rođen je 17. jula 1942. godine u mestu Drenova, u Egejskoj Makedoniji. Nakon burnog detinjstva obeleženog izbeglištvom u Poljskoj, 1956. godine dolazi u Beograd, koji postaje trajno središte njegovog života i rada. Umetničko obrazovanje stiče na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, gde diplomira 1966, a potom završava i poslediplomske studije 1968. godine u klasi profesora Đorđa Bošana.
Prvu samostalnu izložbu radova na papiru priredio je u Galeriji Grafičkog kolektiva 1968. godine, a iste godine predstavio se i samostalnom izložbom slika u Galeriji Kolarčevog narodnog univerziteta u Beogradu.
Od tada, pored samostalnih izložbi, učestvovao je i na značajnim domaćim i međunarodnim izložbama. Vrhunac profesionalne karijere dostiže 1982. godine, predstavljajući Jugoslaviju na 41. Bijenalu u Veneciji, po izboru Ješe Denegrija. Godine 2003, na poziv kustosa Renea Bloka, učestvuje na značajnoj međunarodnoj izložbi „U gudurama Balkana“ u Kaselu.
Dela Bore Iljovskog danas su deo stalnih postavki i fondova prestižnih institucija, uključujući Narodni muzej Srbije, Muzej savremene umetnosti u Beogradu, Nacionalnu galeriju u Berlinu, Muzej likovnih umetnosti u Budimpešti, Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske, Muzej Zepter i brojne privatne kolekcije širom sveta.
Bora Iljovski preminuo je 14. oktobra 2013. godine u Beogradu.
