Na Velikoj sceni „Ljuba Tadić“ Jugoslovenskog dramskog pozorišta, u petak 9. januara, biće izvedeno stoto izvođenje predstave „Vrat od stakla“, po tekstu Biljane Srbljanović, u režiji Jagoša Markovića. Predstava, koja je premijerno izvedena 5. oktobra 2018. godine, tokom prethodnih godina izrasla je u jedno od ključnih ostvarenja savremenog domaćeg teatra, kako po recepciji publike, tako i po kritičkom i festivalskom životu.
Predstava „Vrat od stakla“ kroz sliku jedne beogradske građanske porodice, u kojoj pod istim krovom žive tri generacije, govori o društvu, istoriji i unutrašnjim lomovima pojedinca. Radnja se odvija u povišenoj porodičnoj atmosferi, u kojoj svaki član nosi nasleđe svoje mladosti, svojih uverenja i razočaranja. Čehovljevski složeni odnosi među članovima porodice prepliću se sa preciznim autorkinim uvidima u društvene okolnosti i istorijske lomove koji su obeležili nekoliko decenija.
Kako je isticano u programu predstave, „Vrat od stakla“ ne govori samo o odnosu pojedinca i države, pojedinca i sistema, već i o ljudskoj duši, o bolu, apatiji, veri i neveri u revoluciju, ali i o savremenom osećaju nemoći.
Govoreći uoči premijere, reditelj Jagoš Marković istakao je da komad Biljane Srbljanović na jednom nivou otvara važne društveno-istorijske teme, ali da to za njega nikada nije bio jedini razlog za pozorišnu predstavu.
„Govori o drami između pojedinca i države, pojedinca i sistema, pojedinca i istorije. Ali meni to nije dovoljan razlog za pozorišnu predstavu. Govori i o duši ljudskoj, o bolu. Mi to ovde ispovedamo“, rekao je Marković, dodajući da se „Vrat od stakla“ bavi i velikom temom apatije u kojoj se, kako je naveo, danas svi nalazimo.
Reditelj je naglasio da se svesno klonio pukog reagovanja na dnevnu aktuelnost, ističući da pozorište vidi kao prostor večnih tema, duboko ukorenjenih u savremeni trenutak.
U predstavi igraju: Jelisaveta Sablić, Vesna Trivalić, Dragan Mićanović, Anita Mančić, Irfan Mensur, Marko Janketić, Milica Gojković, Miloš Samolov, Slobodan Tešić, Lazar Đukić i Ana Radović.
Posebnu pažnju publike i struke izazvao je povratak Vesne Trivalić na pozorišnu scenu posle 17 godina. Govoreći o svom iskustvu rada na predstavi, Trivalić je istakla da joj se tokom procesa vratio onaj osećaj zbog kojeg je i upisala Akademiju – radost igre, strasti i zajedništva. Ulogu Svetlane opisala je kao lik u kojem se „najveći deo nalazi između redova“, naglašavajući da joj je upravo ta poetika bliska i inspirativna.
Jelisaveta Sablić istakla je da ju je tekst osvojio već na prvom čitanju, najpre instinktivno, a potom i racionalno, kroz rad. Naglasila je da u liku Bogdanke prepoznaje nešto lično i izrazila nadu da će publika u situacijama i likovima prepoznati sopstvena iskustva.
Predstava „Vrat od stakla“ gostovala je u Teatru Gavella u Zagrebu, učestvovala na Međunarodnom festivalu malih scena u Rijeci, Jugoslovenskom pozorišnom festivalu „Bez prevoda“ u Užicu, Glumačkim svečanostima „Milivoje Živanović“ u Požarevcu, kao i na manifestaciji „Dani Jagoša Markovića“ u Narodnom pozorištu Republike Srpske. Izvedena je i van konkurencije na završnoj večeri Mediteranskih pozorišnih svečanosti – Purgatorije u Tivtu.
Na Međunarodnom festivalu malih scena u Rijeci, predstava je osvojila dve nagrade „Veljko Maričić“ – Draganu Mićanoviću za najbolju mušku ulogu i Vesni Trivalić za najbolju epizodnu ulogu. Jelisaveta Sablić dobitnica je nagrade na Glumačkim svečanostima „Milivoje Živanović“.
Biljana Srbljanović, jedna od najznačajnijih savremenih dramskih autorki, već je šesti put prisutna na repertoaru JDP-a. Njene drame izvođene su u više od 200 pozorišta širom sveta i prevedene na tridesetak jezika, a njen rad ovenčan je brojnim domaćim i međunarodnim priznanjima.
Reditelj Jagoš Marković, koji potpisuje i scenografiju i izbor muzike, do sada je u JDP-u režirao niz zapaženih predstava i važi za jednog od najznačajnijih reditelja regionalne scene, sa bogatom karijerom i brojnim nagradama.
